فصلنامه علمی مطالعات فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی

فصلنامه علمی مطالعات فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی

طراحی الگوی تعامل تحلیلگران و خط‌مشی‌گذاران امنیت سایبری در زیرساخت های حیاتی (مورد مطالعه: مرکز مدیریت راهبردی افتا و شورای عالی فضای مجازی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت/دانشکده علوم انسانی و ادبیات فارسی/دانشگاه آزاد اسلامی کرمان
2 گروه معارف اسلامی/دانشکده علوم انسانی و ادبیات فارسی/دانشگاه آزاد اسلامی کرمان
چکیده
در دنیای امروز، امنیت سایبری به رکن اساسی امنیت ملی و ثبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تبدیل شده است. تحلیلگران امنیت سایبری نقش محوری در شناسایی و پیش‌بینی حملات دارند، اما ارزش تحلیل‌های آنان زمانی محقق می‌شود که به‌موقع و به‌شکل مناسب در اختیار خط‌مشی‌گذاران قرار گیرد. تعامل مؤثر میان این دو گروه، شرط اساسی تصمیم‌گیری به‌موقع در تأمین امنیت سایبری است، اما بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که الگوی مشخص و بومی‌شده‌ای برای این تعامل در نهادهای مرتبط با حکمرانی در ایران وجود ندارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی تعامل میان تحلیلگران امنیت سایبری در مرکز مدیریت راهبردی افتا و خط‌مشی‌گذاران شورای عالی فضای مجازی، با بهره‌گیری از دانش میان‌رشته‌ای و با اتخاذ رویکرد حکمرانی فضای سایبر به‌عنوان چارچوب کلان انجام شده است. این پژوهش با مصاحبه عمیق با ۱۵ خبره از دو نهاد (نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی) انجام شد. بر این اساس، پنج شکاف اساسی شناسایی گردید: (۱) نهادی-حاکمیتی؛ (۲) زبانی-ادراکی؛ (۳) ضعف در اشتراک‌گذاری اطلاعات؛ (۴) نارسایی در تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد؛ و (۵) نقص در چرخه بازخورد و یادگیری سازمانی. به‌منظور حل این شکاف‌ها، الگوی پنج‌لایه‌ای تعامل (شامل حامی اجرایی، پیش‌نیازها، فرآیند تعامل، پیامدها و حلقه بازخورد) پیشنهاد گردیده است. تحلیل ثانویه یافته‌ها در چارچوب اصول حکمرانی خوب نشان داد که هر پنج شکاف، به‌ترتیب نقض اصول مسئولیت‌پذیری، شفافیت، مشارکت، شواهدمحوری و یادگیری و تطبیق‌پذیری هستند. الگوی ارائه‌شده با مؤلفه‌های نوآورانه‌ای چون «تحلیلگر پل‌ساز»، «دبیرخانه دائمی تعامل» و «حلقه بازخورد رسمی»، مسیر عملیاتی بهبود تعامل و تحقق حکمرانی خوب در فضای سایبری ایران را ترسیم می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Designing an Interaction Model for Cybersecurity Analysts and Policymakers in Critical Infrastructure (Case Study: Strategic Management Center of AFTA and the Supreme Council of Cyberspace)

نویسندگان English

masud mahmodi khorandi 1
Sanjar Salajegheh 1
mahdi mohamadbagheri 1
mohamad davand 2
rahman jalali javaran 1
1 Department of Management / Faculty of Humanities and Persian Literature / Islamic Azad University, Kerman Branch
2 Department of Islamic knowledge / Faculty of Humanities and Persian Literature / Islamic Azad University, Kerman Branch
چکیده English

In today’s world, cybersecurity has become a fundamental pillar of national security as well as economic, social, and political stability. Cybersecurity analysts play a pivotal role in identifying and predicting cyberattacks; however, the true value of their analysis is realized only when it is provided to policymakers in a timely and appropriate manner. Effective interaction between these two groups is a fundamental prerequisite for timely decision-making in securing cyberspace. Nevertheless, research indicates the absence of a specific, localized model for such interaction within Iran’s governance institutions.

This study was conducted with the aim of designing an interaction model between cybersecurity analysts at the AFTA Strategic Center and policymakers at the Supreme Council of Cyberspace, utilizing interdisciplinary knowledge and adopting a cyberspace governance approach as a macro-framework. The research was carried out through in-depth interviews with 15 experts from both institutions (using purposive and snowball sampling). Based on the findings, five fundamental gaps were identified: (1) institutional-governance; (2) linguistic-perceptual; (3) weaknesses in information sharing; (4) inadequacies in evidence-based decision-making; and (5) defects in feedback loops and organizational learning.

To address these gaps, a five-layer interaction model (encompassing executive support, prerequisites, interaction processes, outcomes, and feedback loops) is proposed. A secondary analysis of the findings within the framework of Good Governance principles revealed that these five gaps correspond, respectively, to the violation of the principles of accountability, transparency, participation, evidence-based practices, and learning and adaptability. The proposed model, with innovative components such as the “Bridge-Builder Analyst,” “Permanent Secretariat of Interaction,” and “Formal Feedback Loop,” outlines an operational path for improving interaction and realizing good governance within Iran’s cyberspace.

کلیدواژه‌ها English

Cybersecurity
Critical Infrastructure
Analyst‑Policymaker Interaction
Good Governance
Cyberspace Governance

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 24 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 14 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 25 مهر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 25 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 25 مهر 1405