مطالعات فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی

مطالعات فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی

مطالعه تطبیقی حقوق رسانه در پرتو قوانین ایران و کشورهای اسکاندیناوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد دانشکده فرهنگ وارتباطات دانشگاه بین المللی سوره، تهران،ایران (نویسنده مسئول) masoudi@soore.ac.ir
2 دانشکده فرهنگ وارتباطات دانشگاه سوره تهران. Khatereh.asadi@soore.ac.ir
چکیده
رسانه ابزار انتقال پیام جمعی است و این رسانایی، رکن رکین جامعه مردم‌سالار است. در چنین جامعه‌ای مردم از طریق رسانه از حقوق و تکالیف خود مطلع می‌شوند و به ایفای نقش‌های کلیدی در تصمیم‌سازی، مشارکت در حکمرانی و سایر فعالیت های اجتماعی وفق اصل سوم ‌قانون اساسی می‌پردازند. رسانه ها امروزه بسیار فراگیر و متنوع شده و تاثیر بسیار زیادی در اجتماعی شدن افراد و شکل گیری و جهت دهی به رفتار و نظام رسانه ای جامعه ایفا می کنند. مشارکت‌ها و بهره‌مندی‌های مردم ازابزارهای رسانه ای از سویی، کنشگری رسانه‌ها و کارگزاران آنها، از سوی دیگر تابع الزاماتی قانونی است که باید مطابق ماهیت صریح و شفاف قانون، از هرگونه پرده‌پوشی مصون و به نحوی کامل در اختیار مردم باشد؛ بنابراین، تدوین و تنقیح قوانین رسانه‌ای مشتمل بر گردآوری، طبقه‌بندی و تمییز قوانین مجری و معتبر از غیر، امری ضروری است. مساله گسترش رسانه ها در بستر مجزی و جایگاه رادیو و تلویزیون در این گستره، وضعف های ناظر بر حقوق برنامه سازان و مخاطبان ما را برآن داشت تا به بررسی  مقررات حاکم بر حقوق حاکم بر رسانه ‌ها و رادیو وتلویزیون در نیای رسانه ای امروز و فعالان آن در کشورهای اسکاندویناوی که امروزه به عنوان مللی مترقی در بحث آزادی رسانه ها شناخته می شوند و مقایسه آن با نظام رسلنه ای ایران بپردازیم. از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش ارائه اصول مطلوب در محدودیت آزادی رسانه‌ها است، که بر اساس همین اصول به نتیجه‌گیری و ارزیابی پرداخته شده است. نتایج این پژوهش حکایت از آن دارد که مقررات نوردیک پذیرفته شده در کشورهای اسکاندیناوی، درک صحیحی از مقوله آزادی رسانه‌ها دارد؛ اسناد داخلی نیز با وجود درک صحیح لزوم محدودیت‌های ضروری در بسیاری از نقاط پا را فراتر از حد گذاشته است و از سوی دیگر نظام واحدی بر رسانه‌های کشور حاکم نیست. از همین رو پیشنهاد این پژوهش تدوین قانونی عام برای تمام رسانه و رفع نقایص موجود است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparative study of media rights in the light of the laws of Iran and Scandinavian countries

نویسندگان English

Omid Ali Masoudi, 1
Khatereh Asadi 2
1 Professor, Communication, and Cultural College, Soore , University , Tehran , Iran. (Corresponding Author) masoudi@soore.ac.ir
2 Faculty of Culture and Communication, Sourah University, Tehran. Khatereh.asadi@soore.ac.ir
چکیده English

The media is a means of conveying a collective message, and this communication is the cornerstone of a democratic society. People's contributions and benefits, and on the other hand, the activism of the media and their agents, are subject to legal requirements. Therefore, it is necessary to compile and revise media laws, which include collecting, classifying and distinguishing effective and valid laws from others. In order to solve the mentioned problems, taking advantage of the participation of groups related to the law in the legislative process, making more use of the capacity of legal bills as a law initiative, increasing the use of expert capacities in the process of drafting and approving laws, reducing the speed of legislation and paying attention to revising laws, determining The guarantee of effective implementation for the implementation of the law and the like were introduced as effective solutions for the implementation of laws in Iran's legal system. The most important finding of this research is the presentation of desirable principles in limiting the freedom of the media, based on which conclusions and evaluations have been made. The results of this research indicate that the Nordic regulations accepted in the Scandinavian countries have a correct understanding of the category of media freedom; .

کلیدواژه‌ها English

legal system
media
Scandinavian
Iran
regulations
freedom of expression
Nordic
احمدوند، بهناز و انصاری، باقر (1402). حق پاسخ در رسانه در پرتو مطالعات تطبیقی و حقوق ایران. مجله حقوقی دادگستری، (4).                                                 https://doi.org/10.22106/jlj.2024.2019968.5723
اسماعیلی، محسن (1401). حق بر آگاهی به‌مثابۀ حق اساسی مخاطب. پژوهش‌های ارتباطی، (111).
https://doi.org/10.22082/cr.2022.555784.2371 
اقتصاد نیوز (1٣96). شرایط حق پخش تلویزیونی فوتبال در کشورهای مختلف. سایت اقتصاد نیوز به شماره خبر کدخبر: ۵۴۰۲۸۱ و تاریخ 1٣/6/1٣96. دریافتی در تاریخ 15/٣/ 1٣9٧ از نشانی:
182045https://www.eghtesadnews.com/fa/tiny/news- 
اکرمی، خدیجه (1401). سانسور در رسانه‌ها: آزادی در برابر مسئولیت با تأکید بر نظام حقوق ایالت متحده آمریکا. مطالعات حقوق عمومی، 2(2) 1340- 1319. https://doi.org/10.22059/jplsq.2021.299084.2354 
امیرحسینی، امین و برزویی، محمدرضا(1٣95). عوامل رافع مسئولیت مدنی رسانه‌های جمعی در نظام حقوقی ایران. مطالعات فرهنگ ارتباطات. 17(36)، 29-51.                              doi: 10.22083/JCCS.2017.46334
ببران، صدیقه، خانیکی، هادی و آطاهریان، محبوبه (1٣94). منشور اخلاق حرفه‌ای در رسانه‌ها. فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، 10(4)، 7-16.                                               dor:20.1001.1.22517634.1394.10.4.3.0
بیدالله خانی، آرش و کهرازه، یاسر (1397). شورای نوردیک؛ مبانی منطقه‌گرایی توسعه محور اجتماعی بر مبنای ادراک و تصویرسازی مثبت جهانی. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 4، 80-95.
تقی‌آبادی، مسعود و تقی‌آبادی، حمید(1401). نفرت‌پراکنی جنسیتی آن این در شبکه‌های اجتماعی. پژوهش‌های‌ارتباطی، 28(2)، 175-209.                       https://doi.org/10.22082/cr.2021.526613.2161
حبیب‌نژاد، سید احمد و عامری، زهرا (1400). بررسی تطبیقی نظام‌های حقوقی مقابله با اخبار جعلی در زمان انتخابات با نگاهی به ایران. مجلس ‌و راهبرد، 28 (108)، 117-144.
https://doi.org/10.22034/mr.2021.4074.4070 
رستمی خوراسگانی، اکبر (1401). حقوق رسانه، آزادی بیان و حقوق بشر. جامعه‌شناسی ارتباطات، 2(8).
سفارت جمهوری اسلامی ایران در دانمارک (2022). آشنایی با رسانه‌های گروهی دانمارک، در نشانی اینترنتی:
http://www.iran-embassy.dk/intro-dk-massmedia.html
ضیایی، سید یاسر و طباخی ممقانی، جواد(1390). حق پاسخگویی در رسانه از منظر حقوق بین‌الملل و حقوق ایران (مقاله علمی وزارت علوم). پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 15(4).
غلامی، محسن و حکاک‌زاده، محمدرضا (1401). تبلیغات خصمانه در نظام آزادی رسانه‌ها در چارچوب حقوق بین‌الملل. پژوهش‌نامه رسانه بین‌الملل، (9).
فیضی پور رفعت، خدیجه (1397). حسن‌نیت و رفتار منصفانه در عصر مذاکرات الکترونیکی. فصلنامه تخصصی حقوق علم و وکالت، 2، 146-16. 
کاتوزیان، ناصر (1٣8٣). مبانی حقوق عمومی. تهران: انتشارات میزان.
مشهدی، علی (1٣92). درآمدی بر حقوق مجوزهای دولتی. تهران: انتشارات خرسندی.
مطلبی، داریوش (1٣86). حق مؤلف در محیط دیجیتال. فصلنامه علمی و پژوهشی مطالعات ملی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات. (2).                                                    https://doi.org/10.22059/jcl.2016.58609 
مقیمی، مریم، و خانیکی، هادی(1399). تحلیل گفتمان انتقادی ابعاد سه‌گانه نفرت‌پراکنی علیه زنان در اینستاگرام. مطالعات رسانه‌های نوین.                                             https://doi.org/10.22054/nms.2021.55300.1047 
مک کوایل، دنیس (1٣82). درآمدی بر نظریه ارتباط‌جمعی. ترجمۀ پرویز اجلالی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
نجارها، حسن (1401). ابعاد حقوقی مسئولیت مدنی و حق پاسخگویی رسانه‌ها در ایران، 2(4).
نوروزی، کامبیز (1٣9٧). بررسی حقوقی دستور قضایی مسدودسازی تلگرام. وب‌سایت انصاف.
ولی‌زاده، محمدجواد (1395). حقوق رسانه زیارت. مدیریت رسانه، (18).
ویژه، محمدرضا و طاهری، آزاده سادات (1390). تحلیلی بر قانون «انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» در پرتوی اصول کلی حاکم بر دسترسی به اطلاعات. فصلنامه حقوق و پژوهش، 13(35)، 268-273.
هداوند، مهدی (1٣89). حقوق اداری تطبیقی. (جلد دوم)، تهران: انتشارات سمت.
هداوند، مهدی، آقایی طوق، مسلم (1٣89). دادگاه‌های اختصاصی اداری در پرتو اصول و آیین‌های دادرسی منصفانه حقوق ایران و مطالعه تطبیقی. تهران: انتشارات خرسندی.
هراتی، علی‌اکبر، ظاهری، علی، احمدی، علی، صلح چی، محمدعلی (1402). چالش‌های خبر جعلی از منظر حقوق. پژوهش‌های ارتباطی، 30(114)، 9-31.
یوسف، مهدی و حسینی، سید علیرضا (1395). قواعد فقهی «حقوق مخاطب در تبلیغات رسانه». فقه و حقوق معاصر، 2(3).

  • تاریخ دریافت 15 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 15 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 15 مهر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 15 مهر 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1403